Մեր նախորդ հոդվածում անդրադարձանք 2023թ-ի սեպտեմբերին ՀՀ տնտեսությունում ստեղծված իրավիճակին։ Նշեցինք, որ աճեր կան մի շարք առանցքային մակրոտնտեսական ցուցանիշների դեպքում, սակայն մտահոգիչ է, որ արդեն ամիսներ շարունակ անկում ենք տեսնում արդյունաբերության համախառն արտադրանքի ծավալներում․
![](https://banksnews.am/wp-content/uploads/2024/05/converse-970x250-c360.webp)
ՀՀ Վիճակագրական կոմիտեի կողմից ներկայացված տվյալները փաստում են, որ 2023թ-ի հունիս ամսից սկսած արդյունաբերության համախառն արտադրանքի ծավալները նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ շարունակ նվազել են։ Այսպես, 2023թ-ի հունիսին՝ 7,4%-ով, հուլիսին՝ 2,4%-ով, օգոստոսին՝ 3,7%-ով, և սեպտեմբերին՝ 4,3%-ով։
Անկում դիտվել է նաև 2023թ-ի ապրիլին 2022թ-ի ապրիլի համեմատ 0,8%-ով։ Բավականին տատանողական դինամիկա են ցուցաբերել արդյունաբերության համախառն արտադրանքի ծավալների փոփոխությունները 2023թ-ի հունվար-սեպտեմբեր ամիսներին համապատասխան նախորդ ամիսների համեմատ։ 2023թ․-ի հունվարին արդյունաբերության ծավալները դեկտեմբերի համեմատ նվազել են շուրջ 42%-ով։ Այնուհետև աճ է նկատվել, սակայն արդեն 2023թ-ի սեպտեմբերին օգոստոսի համեմատ արդյունաբերության համախառն արտադրանքի ծավալները նվազել են 1,5%-ով։ Արդյունքում, 2023թ-ի սեպտեմբերին արդյունաբերության համախառռն արտադրանքի ծավալները հաստատվել են 227,627 մլն դրամ մակարդակում։ Հատկանշական է նաև այն, որ սեպտեմբերը 2023թ-ի միակ ամիսն է, որի դեպքում արդյունաբերությունը անկում է ապրել թե՛ նախորդ տարվա սեպտեմբերի, թե՛ նախորդ ամսվա համեմատ։
Ամենավտանգավորն այն է, որ անկումներ դիտվել են միայն մշակող արդյունաբերությունում։ Վերջինումս արտադրության ծավալները 2023թ-ի սեպտեմբերին նախորդ տարվա սեպտեմբերի համեմատ նվազել են շուրջ 8%-ով՝ կազմելով 159,553 մլն դրամ։
Ուսումնասիրենք մշակող արդյունաբերության այն ոլորտները, որտեղ 2023թ-ի սեպտեմբերին արձանագրվել են ամենախոր անկումները․
2023թ-ի սեպտեմբերին նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ ամենախոր անկումներն արձանագրած ոլորտներն են եղել թղթի և թղթե արտադրատեսակների արտադրություն, համակարգիչների, էլեկտրոնային և օպտիկական սարքավորանքի արտադրություն և հիմնային մետաղների արդյունաբերությունը։ Նշված ոլորտների համախառն արտադրանքի ծավալների անկումները կազմել են համապատասխանաբար 41,6%, 38,4% և 34,3%։
Ամենածանր իրավիճակը համակարգիչների, էլեկտրոնային և օպտիկական սարքավորանքի արտադրության ոլորտում է, որտեղ շոշափելի անկում է արձանագրվել նաև նախորդ ամսվա նկատմամբ: Այսպես, 2023թ-ի սեպտեմբերին նախորդ ամսվա համեմատ համակարգիչների, էլեկտրոնային և օպտիկական սարքավորանքի արտադրության ոլորտի համախառն արտադրանքի ծավալները նվազել են մոտ 19%-ով։
Փաստորեն, իրոք, ինչպես պնդում էր Հակոբ Արշակյանը, Հայաստանը բարձր տեխնոլոգիական ոլորտում «մրցակիցներ չունի»։
Հայաստանը բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտում մրցակից չունի․ Հակոբ Արշակյան. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ
- Պետք է կատարվի ոլորտի բազմակողմանի ուսումնասիրություն, հասկանալ տնտեսվարողների վարքագիծն ու փորձել շուտափույթ հանգուցալուծել առաջացած խնդիրները։
Հատկապես ներկայիս բավականին բարդ աշխարհաքաղաքական իրավիճակում արդյունաբերության համախառն արտադրանքի ծավալների շարունակական անկումը կարող է էապես ազդել տնտեսության վրա: